Madde Nedir? Ve Maddenİn Özellikleri

Madde Nedir? Ve Maddenİn Özellikleri MADDE

Madde: Madde kütlesi,hacmi ve eylemsizliği olan her şeydir. Maddenin aynızamanda kütlesi hacmi vardır.maddenin üç fiziksel hali vardır:


1)Katı:Maddenin belirli bir şekle ve hacme sahip en düzenli halidir. Örnekemir,Tahta,Buz birer katı örneğidir.

2)Sıvı: Sıvı maddenin belirli bir hacmi vardır,ancak belirli bir şekliyoktur.Sıvıyı oluşturan tanecikler arasında az da olsa boşlukbulunur.Örnek: Su.benzin,alkol

3)Gaz: Maddenin sıvı hal gibi belirli bir şekli yoktur.Bir gazın hacmibulunduğu kabın hacmine eşittir.Gazların hacimleri basınç vesıcaklıklarına bağlı olarak değişir.Hava,Karbondi oksit,oksijen birergazdır.


Maddenin ortak özellikleri:


Kütle: Madde miktarı ile büyüklüktür.Kütlenin SI’daki birimini kilogram(kg) dır.Ancak kg’ın binde biri olan gram (g)’da kullanır.


Hacim: Bir maddenin atmosferde kapladığı yerdir.Hacim’in birimi metreküp (m3) olarak kullanırız.günlük hayata ve deneylerde litre (L)olarakkullanırız.


Maddenin ayırt edici özellikleri:


Özkütle: maddenin kütlesine ve hacmine baglıdır

Erime Noktası:Bir maddenin katı haleden sıvı hale geçmesidir.Sıvılar için ayırt edicidir.

Donma Noktası:Bir maddenin sıvı halden katı hale geçmesidir. Sıvılar için ayırt edicidir.

Kaynama Noktası: Bir maddenin sıvı halden gaz haline geçmesidir. Sıvılar için ayırt edicidir.

Yoğunlaşma Noktası:Bir maddenin gaz halinden sıvı hale geçmesidir.Gazlar için ayırt edicidir.

Süblinleşme: Bir maddenin katı halden gaz haline geçmesidir.Katılar için ayırt edici özelliktir.



Etrafımızda çok değişik maddeler vardır.Bu maddelerin aynı yada farklıolduklarını nasıl ayırt edebilirsiniz.Bu maddelerin sadece kütleleriniyada hacimlerini ölçmemiz bunları farklılandırmak için yeterli mi?

Bir maddenin farklı olduğunu hacim ve kütlelerini ölçmekle tamamenfarklı olduğunu söyleyemeyiz. Bunun yanında karşılaştırılan maddelerinerime noktası, kaynama noktası gibi özelliklerine de bakmamızgerekmektedir . Sadece kütle ve hacimleri ölçmekle yoğunluk hesabıyaparak kısmen de olsa maddenin aynı ya da farklı olduğunu söylemek demümkündür.

Suyun kaynama noktası 100 oC dir. Su kaç oC de buharlaşır? Buharlaşmaolayını açıklayarak, kaynama noktası ile karşılaştırmasını yapınız.

Suyun kaynama noktası 100 oC olması demek suyun bu noktanın altındabuharlaşmayaca ğını göstermez. Su her zaman donma noktasının üzerindebuharlaşır. Suyun Kaynama noktası dış basınca karşı yapılan birişlemdir. Su dış basınç ile aynı düzeye geldiğinde kaynamaya başlar. Sudonma noktasının dışında dışarıdan aldığı ısıyı değerlendirerek kaynamanoktasına bakmaksızın buharlaşma işlemini gerçekleştirir.

Göller ve nehirler kışın donarlar, ama içlerindeki hayat devam eder. Bu nasıl gerçekleşir?

Buzun yoğunluğu suyunkinden azdır ve bu nedenle buz su üzerinde yüzer.Isı iletimi konusunda kötü bir iletken olan buz, suyu aşağıda yalıtırve bu suyun sıcaklığının donma noktasının altında kalmasını sağlar.Aslında böyle olması işimize gelir, çünkü en üstten en alta kadar bütünsu kütlesi donacak olsa, su içindeki hayat tamamen yok olurdu. Üsteliksıcaklık 0 o C’ın biraz üstüne çıktığında, buz tabakasının üstkısımları erimeye başlamaz. Bunun nedeni buzun bazen erime noktasınınüzerindeyke n bile yarı kararlı katı halde kalabilmesidir. Bu durumbuzun saflık derecesiyle ilgilidir.


Element : Yapısında tek cins atom ihtiva eden saf maddelerdir. Örneğin, Fe, C, N, O...


Metaller ve genel Özellikleri


1. Isı ve elektriği iyi iletirler.

2. Hg hariç hepsi oda sıcaklığında katıdır.

3. Asit çözeltileriyle çoğu H2 gazı açığa çıkarırlar.

4. Kendi aralarında bileşik yapamazlar, fiziksel bir karışım olanalaşımları oluştururlar. Örneğin prinç (Cu-Zn), tunç (Cu-Sn) , çelik(Fe-C-Cr...), 18 ayar altın (%75 altın-%25 Cu)

5. Elektron almazlar.

6. Yüzeyleri parlaktır.

7. Dövülebilir,tel ve levha haline getirilebilirler.


Ametaller ve genel Özellikleri


1. Isı ve elektriği iletmezler.

2. Oda sıcaklığında çoğu gaz halindedir.

3. Kendi aralarında ve metallerle bileşik yapabilirler.

4. Elektron alış-verişi yapabilirler.

5. Sulu asitlere çoğu etki etmez.

6. Yüzeyleri mattır.

7. Kırılgandırlar.


Bileşik : Yapısında en az iki cins atom ihtiva eden saf maddelerdir. Örneğin, H2O, C6H12O6, NH3...


Çözelti: Birbiri içerisinde homojen dağılmasıyla oluşan karışımlara çözelti denir. Hava, lehim,gazoz,deniz suyu....gibi.


Süspansiyon : Bir katının bir sıvı içerisinde ya da havada (sis içinde)çözünmeden dağılmasıyla oluşan heterojen karışımlardır.Ayran,k ahve,tebeşir tozu+su....


Emülsiyon : Bir sıvının başka bir sıvı içerisinde çözünmeden dağılmasıyla oluşan heterojen karışımlardır.

Örnek: Zeytinyağlı su, benzinli su...


Karışımlarla Bileşikler Arasındaki Farklar ve Ortak Yanları


1. Karışımı oluşturan maddeler karışım içerisinde kendi özelliğinikoruduğu halde bileşiği oluşturan elementler fiziksel ve kimyasal tümözelliklerini kaybederler.

2. Karışımı oluşturan maddeler her oranda karıştığı halde, bileşiğioluşturan elementlerin kütleleri arasında her zaman basit bir oranvardır.

3. Karışımlar fiziksel yollarla oluşur ve fiziksel yöntemlerbileşenlerin e ayrılır. Bileşikler ise kimyasal yolla oluşur ve kimyasalyöntemlerle ayrışırılar.

4. Karışımların formülü olmadığı halde, her bileşiğin mutlaka bir kimyasal formülü vardır.

5. Karışımların belirli fiziksel özelliği (öz kütle, kaynama noktası,erime noktası...) olmadığı halde bileşikler bu özelliklere sahip safmaddelerdir.

6. Karışımlar ve bileşikler oluşurken toplam kütle korunur. Bu durum her ikisi içinde ortaktır.

7. Karışımlar ve bileşikler en az iki cins atom ihtiva ederler.


Ayırt edici Özellikler


1.Öz Kütle : Bir maddenin birim hacminin kütlesine denir. Katı-sıvı-gazlar için ayırt edicidir.

m=d.v Öz kütleyi sadece sıcaklık ve basınç değiştirebilir. Sıcaklık arttıkçamaddenin hacmi artar fakat kütle değişmez. Hacim artınca öz kütleazalır.


2. Kaynama Sıcaklığı : Saf bir sıvının buhar basıncının atmosferbasıncına eşit olduğu sıcaklığa kaynama sıcaklığı denir. Sıvılar vegazlar için ayırt edici bir özelliktir, çünkü kaynama sıcaklığıyoğunlaşma sıcaklığına eşittir.


Tüm maddelerin ortak iki özelliği, kütle ve hacimdir.


Kütle: Kütle bir cisimde ki madde miktarıdır. (Kütle ile ağırlık aynıanlama gelmez)Bir cisme etkiyen yer çekimi kuvveti onun ağırlığıdır.Dünya'da ve Ay'da yer çekimi farklı olduğundan burada ölçülenağırlıklarda farklıdır.Ama madde miktarı(kütlesi) her yerde aynıolduğundan değişmez.

Hacim: Maddenin boşlukta kapladığı yerdir.Her maddenin bir hacmi vardır


Bir maddenin diğer maddelerden farklılık gösteren özellikleri,onunayırt edici özelliğidir. Maddenin şekline, miktarına, tadına, kokusunavb. bağlı olmayan,madde üzerinde doğrudan doğruya görünmeyen farklarıortaya koyan özelliklere ayırt edici özellikleri diyoruz Öz kütle,esneklik,erime ve kaynama noktası,öz ısı, genleşme ve çözünürlük sıkçakarşılaştığımız belli başlı ayırt edici özelliklerdir.

*